BOEKJE A      het rode puntje               
                                                              

5. Manjiro

In een weekend in september (2005) was er een vergadering van de VVE van het appartementen komplex Skyhome, waar wij ook wonen, fraai gelegen aan de Urado baai. Zo saai als deze jaarlijkse vergadering was, desto gezelliger was het gezamenlijke diner, dat de voorzitter had gepland -op kosten van de VVE. Hij was al weken hier en daar gaan proef-eten met een medebewoonster, omdat er forse kritiek was op het eten in het jaar ervoor. Het eten en de ambiance waren driedubbeldik voor elkaar. De stemming steeg gaandeweg het eten, het ijs ontdooide mede door het heffen en ledigen van enkele glazen. Tijdens het dessert trokken enkelen de stoute schoenen aan, werd er van plaats gewisseld en werden Fumika en ik, maar ook anderen door diverse medebewoners (m/v) besnuffeld, zou ik willen zeggen. "Normaal" groetten bewoners elkaar hooguit formeel tijdens ad random ontmoetingen van en naar de lift. Maar nieuwsgierigheid blijft een onverbeterlijke dierlijke eigenschap en leidde nu tot een interaktieve bio-dynamische verkenning. Zo gebeurde het, dat ik naast een charmante man ging zitten, die engels zou spreken, voorwaar een geldig excuus. Hij bleek eigenaar te zijn van drie taalscholen en sprak inderdaad engels, al maakte zijn artikulatie en diktie het vaak moeilijk hem te verstaan. Dat gaat ook op voor zijn uitspraak in het japans, stelde Fumika mij lachend gerust. Wij hadden een gezellig kontakt.
Een dag of wat later vroeg ik Fumika hem te bellen met het verzoek enkele van mijn korte verhalen te laten zien. De morgen erop kwam hij ontbijten, vroeg en passant ook mijn hulp bij het rondleiden van een duitse hoogleraar theaterwetenschappen met zijn griekse vrouw, theater-kritika, een paar dagen later. Enfin, ik was mijn buurman ter wille, sprak de godganse dag duits en was aanwezig bij een lezing in het engels door dezelfde hoogleraar, die Nakaguni moest vertalen.

Ik kreeg een boek van zijn hand.....




Wat een ongemeen harde vuurdoop moest Nakahama Manjiro (1827) uit Tosa, het huidige Kochi, op 14 jarige leeftijd met zijn vier andere kompanen ondergaan!
Vijf vissers worden in januari 1841 overvallen door een plotselinge storm, die hun scheepje naar het zuidoosten drijft, waar zij in opperste nood net een vulkanisch eiland, "hailcain" (afgeleid van "Hurricane") eiland, nu Tori Shima (vogeleiland), nog steeds onbewoond, 370 mijl ten zuiden van Tokyo (Izu Island group), kunnen bereiken. Het lot trof de vijf mannen ongenadig hard.

Tien jaar later in 1851 konden uiteindelijk Manjiro en 2 andere schipbreukelingen na talloze vergeefse pogingen hun droom verwezenlijken en naar Japan terugkeren.

Het was echter illegaal voor schipbreukelingen terug te keren. De Katholieke Kerk was voor een substantieel deel debet aan het uitvaardigen van deze wettelijke regel. De ongezonde kant van religie werd door Japanners al vroegtijdig onderkend.

Zij komen aan land op de Ryukyo eilanden (Okinawa), worden dagenlang ondervraagd en vertrekken via de hoofdstad Naha naar Kagoshima om daarna in Nagasaki te belanden. Dan nog heeft de japanse Odysseus zijn Ithaka niet bereikt. De mannen worden allesbehalve hartelijk ontvangen, over en weer over allerlei details doorgezaagd, als lakmoesproef bevolen op een koperen plaat met daarop de afbeelding van Jezus en zijn moeder te trappelen, gearresteerd en -saillant detail- gevangen gezet in de Sakura (kersenbloesem) straat. Dagelijkse, afmattende ondervragingen zijn hun deel.
(pagina 120:) "The practice of stepping on sacred imagés, called FUMIE, was instituted in 1613 as part of Japanls wholesale prohibition of Christianity." De soldaten van God, de Jezuiten, hadden het te bont gemaakt.
Erna volgde nog een reeks van hetzelfde in Kochi gedurende 70 dagen.

Niemand binnen Japan had een goede notie van de wereld buiten Japan. Dan wordt er een curieuze beslissing genomen. Kawada Shoryo, een kunstenaar, wordt ingeschakeld om ook visueel een vierdelig rapport samen te stellen. Het rapport toont ook het fantastische geheugen van Manjiro en zijn formidabele talent voor details, prachtig vormgegeven door Shoryo.
Al in de inleiding van het boek van Nagakuni wordt co-auteur Junji Kitadai's herdefinieering van 10 jaar ontberingen via een vergelijking van Manjiro met Fukuzawa, de laatste een theoreticus, administrator en intellectueel, treffend getypeerd door "a whale-ship was Manjiro's Yale College and his Harvard". Een ware Odyssey dus.

(Pagina 11)"
During a final interrogation in Kochi, which lasted 70 days, ofiicials found it difficult to understand their story, as most of what they decscibed about their lives overseas was alien to the insular officials. To facilitate understanding, the prominent samurai artist and scholar Kawada Shoryo was assigned to transcribe and illustrate the account. Shoryo had learned Dutch in Nagasaki and was well known for his knowledge of the outside world as well as for his artistic skills.
Especially interested in  Manjiro, he obtained permission from the officials to bring manjiro to his own home town where they lived together while Shoryo gathered more information. Shoryo, 27, and Manjiro, 25, formed a close rapport. In an interesting collaboration between a scholar/artist and an American-educated castaway, Shoryo helped Manjiro brush up on his Japanese while Manjiro taught him English.

Shoryo recorded the castaways' testirnony in detailed brush-written calligraphy and delicate watercolor illustrations. He bound the documemt into a four-volume set and named it Hyoson Kirykau, Literally "A Brief Account of Drifting Toward the Southeast," and presentned the finished work to Lord Yamauchi of Tosa, the ruler of the domain, in the autumn of 1852. Manjiro himself wrote the titlepage: "The Story Five of Japanese. A Very Handsome Tail. October 25, 1852." The short, enigmatic English phrases might well suggest the dilemma of a man trying to describe an unimaginable adventure, too fantastic to be described in words.
Hyoson Kiryaku is a significant historical account which Shoryo took pains not to embellish.. Shoryo's pictorial rendering, with the help of Manjiro's own sketches, added a unique flavor to the manuscript. It was Japan's first glimpse of America, Yankee-style, whaling and exotic life in the South-Pacific.

Nagakuni en Kitadai hebben een non-fiktie historisch korrekt avonturenboek het licht doen zien, schitterend geïllustreerd, een boek waarvan de inhoud zeker en vast bijzonder uniek is.
Tot slot een persoonlijke favoriet, een lijstje met fonetisch afgeleide, japanse woorden.
(45)    capstan         kyapu -shan
(45)   
lance              ranshi
(46)    watercasket   wada kashika
(46)    barrel              barero
(48)    lantern         rantan
 (n.b. "l" en "r" worden verwisseld)

Tot zover mijn impressie over Manjiro-san...................................CHAPEAU      !!




                       Library of Congress Cataloging-in-Publication Data
               Kawada, Shoryo, 1824-1898
               [Hyoson kiryaku, English]
               Drifting toward the Souteast: the story of five Japanese castaways :
               a complete translation of Hyoson kiryaku / transcribed and illustrated
               by Kawada Shoryo; foreword by Stuart M. Frank; translated by Junya
               Nagakuni and Junji Kitadai.
               p.cm
               Includes Bibliographical references and index
                              Translation © 2003 Junya Nakaguni and Junji Kitadai
                              ISBN 0-932027-59-8

Vorige pagina

Volgende pagina

Terug naar begin