Boek A Miyake-san

4. Miyake-san

In de negentiger jaren had de japanse regering een regeringsambtenaar aangesteld om de export vanuit Nederland naar Japan te helpen vergroten. Er was (is?) grote onevenwichtigheid in wat beide landen van elkaar invoerden. De nederlandse regering had hem op haar beurt een mooie plek bij het ministerie van economische zaken in Den Haag gegeven. Wanneer ik het vals formuleer, bood de japanse regering slechts een doekje voor het bloeden, maar daar gaat het hier niet om.
Zijn bijnaam kreeg hij al spoedig en luidde Mister Croquet, omdat hij ongekompliceerd gek was op deze nederlandse folklore en ze bijna altijd bestelde in de kantine van het ministerie, althans wanneer hij er tussen de middag was.

Wij kregen kontakt via het product aloe, waar ik aanvankelijk totaal niets vanaf wist. Ik werd ooit van japanse zijde verzocht in Nederland iemand te vinden, die er groot in was. Dat bleek Mordy Tanzer te zijn, een intelligent lastpak, Canadees met een florerend bedrijf in Amstelveen.
Door dit success werd ik later als "scout" ingezet door de Japanse ambtenaar, Miyake-san,

Zo kon het gebeuren, dat Miyake opbelde en vroeg een leidende firma in Nederland te vinden op het vlak van "pietomos"...(fonetisch). Ik had lange tijd nodig om te begrijpen waar hij het over had, terwijl hij het woord, japans geaccentueerd, alsmaar indringerder en luider herhaalde, alsof ik gehoorgestoord was. Het bleek ten lange leste om turf te gaan.
Ik had er altijd groot plezier in om binnen een paar dagen als totale onwetende met de directeur van een prominent bedrijf aan te komen. Dan maakte ik een afspraak voor ons beiden en gingen we Miyake voorstellen. Door heel Nederland. Keurig in het pak vertelde hij systematisch over zijn funktie en rol, vroeg gedetailleerde informatie, bezocht hen een tweede maal alleen en zond dan alles door naar Jetro in Japan. Het vervolg is altijd buiten mijn gezichtsveld gebleven.

Er volgden zeilboten, snoep (drop en gums): wat een indrukwekkende industrieen overigens!!, vloerverwarming en croquetten. Ik vergeet vast nog enkele produkten.

Ik vond het altijd iets feestelijks met Miyake op stap te gaan. Hij was altijd bijzonder aangenaam. En wat deed hij zijn best!

Geestige situaties ook: een gigantische, massief notenhouten direktietafel, werkelijk overladen met alle denkbare soorten snoep, waaronder whinegums, droppen, tumtummetjes, echte spekken, het ultieme delirium voor ieder kind, mannen in kostuums, die zakken opentrokken alsof het niets was en de snoepjes in alle toonaarden aanprezen; Miyake, die onverstoorbaar en uiterst serieus alles, een beetje smakkend om alles beter te kunnen proeven, een voor een keurde en bekommentarieerde. Na enige tijd moest ik alle zeilen bijzetten om in mijn rol te blijven; een slappe lach, die nooit meer over zou gaan lag op de loer.
Twee dagen later grote dozen vol met hetzelfde door de post op mijn huisadres bezorgd. De industrie nam een en ander ook uiterst serieus. Onuitgepakt zorgde de giga-zending voor een weeïge, zoeterige lucht in het hele huis.
Ik heb de dozen naar zijn luxe appartement in Buitenveldert gebracht, wetende dat hij er niet was. Zijn verbaasde vrouw nam alles verbaasd in ontvangst. Miyake had eerder over de telefoon gezegd, dat hij de zending niet hoefde. Maar ik evenmin.

Op een gegeven moment was er weer iets uitzonderlijks. Er zou voor slechts 1 dag een belangrijk persoon uit Japan overkomen om in Nederland naar 1 onderwerp te komen kijken en te leren kennen. Ik voelde me vereerd gevraagd te worden, temeer daar deze japanner uit Nagoya een respektabel door Toyota gefinancierd onderzoeks-instituut vertegenwoordigde. Een instituut, dat allerlei maatschappelijke zaken van belang op grote schaal en op langere termijn bestudeerde.
Alleen het onderwerp werd mij alsmaar niet duidelijk. Miyake herhaalde tig maal het centrale woord, alsmaar luider en net niet geagiteerd. Ik voelde aan mijn water, dat ik wel heel dom moest zijn, zoiets eenvoudigs niet te begrijpen. Ten einde raad vroeg ik hem het woord op te schrijven en mij te faxen, hetgeen prompt gebeurde. En jawel: hoe eenvoudig: WOONERF.
(Leg iedere japanner een briefje met dit woord erop in de hand en verzoek dan het uit te spreken.... het woord verdwijnt dan....)
In één weekend redden wij de hele dag, o.m. in Almere, waar wij 'smiddags aan de haven lunchten met croquetten en al. Onze gast genoot er eveneens van. Ook was hij voldaan en dankbaar. Ik gaf hem een nederlands stratenboek met plattegronden. 'sAvonds bracht Miyake-san hem weer naar Schiphol.
Mission completed.

Ons bezoek aan een croquettenfabriek iets boven Amsterdam was een sensatie. Op de eerste plaats was alles super hygienisch. Wij moesten plastic douche-mutsjes op, plastic overall's aan en plastic schoenbeschermers. Miyake was al zijn waardigheid kwijt; hij zag er niet uit. Maar daarvoor was hij wel in de croquetten.hemel. Na deze uiterlijke metamorphose waren wij in een klap toegetreden in een andere wereld. Wat ik mij herinner is, dat alles van roestvrij staal was. Het proces was -ook voor ons als buitenstaanders- helder georganiseerd. De uitleg over de diverse stappen was begrijpelijk. Het meest indrukwekkende, of beter gezegd, het meest ontroerende, was de onvoorwaardelijke liefde van de eigenaar.direkteur, die alles zelf had bedacht. Er is geen sprake van cynisme wanneer ik zeg: deze mens hield van zijn croquetten met hart en ziel; eerlijk, rechtstreeks en teder. Een grote, volwassen man, die een half uur voor het vroegstondig begin van de fabriek aanwezig is om zijn personeel te begroeten en hier en daar te vragen, hoe 't thuis gaat. Daarna gaan zijn mensen en hij aan de slag om het allerbeste te geven aan de produktie van die dag. Deze man is gelukkig.

Enkele malen probeerde ik mijn prettige kontakt met Miyake uit te breiden naar persoonlijke vriendschap. Weliswaar at ik een keer voortreffelijk in zijn appartement; dineerden wij ook bij Krasnapolski's japanse restaurant op uitnodiging van Mordy en zijn vrouw, maar hij had 't druk.
Miyake's vrouw werd een keer op klaarlichte dag gezakkenrold toen zij op de tram stond te wachten voor het Concertgebouw. Zakkenrollers weten, dat japanners niet over-alert zijn, omdat in Japan men gewend is dat men korrekt is. Wat zij nog nimmer had gedaan, deed zij die dag. Zij was gaan winkelen en had een groot bedrag aan cash geld bij zich. Stom, zoals zij zelf vond.
Mijn huis is er vlak bij en ten einde raad kwam ze, totaal ontdaan, langs. Ik gaf haar een borrel op klaarlichte dag en loog dat zoiets een nederlands gebruik is. Ze kiepte de inhoud van het glas in een keer achterover en werd er veel rustiger van. Wat was zij benauwd haar man 'savonds te moeten vertellen wat er gebeurd was! Ik reed haar na een uurtje naar haar huis.
Dit zou toch een perfekte opmaat voor vriendschap met Miyake moeten zijn.
Ik moest mij in die tijd aan mijn prostaat laten opereren, voorwaar een heftige ingreep. Thuisgekomen kreeg ik een dyonisische fruitmand van Miyake. Ik was er om 2 redenen Verguld mee. Ik nam in ieder geval aan, dat dit wel het begin van een langdurige vriendschap zou zijn.
Niets van dat alles.
Ons kontakt bleef "professioneel"; daarin was Miyake ook onverstoorbaar.
Geen vriendschappelijke relaties aangaan behoort tot de algemene ervaringen van Nederlanders, die met jàpanners trachten te communiceren. Vriendelijk: ja.
Vriendschappelijk: NEE.